GÖRÜŞ

Dr.Burhanettin DEMİRCİOĞLU

Emeklilik Sonrası Bağımlı Çalışma

Hem yaşlılıktan emekli olup, hem de çalışmak ülkemizdeki sosyal güvenlik yasalarına göre mümkündür.
Bir sosyal güvenlik kuruluşundan emekli olduktan sonra, almış olduğu emekli aylığının yetersizliği veya emeklinin iş açısından aranan kişi olması, ya da daha başka nedenlerle bağımlı veya bağımsız olarak çeşitli alanlarda çalışma yapabilmektedirler.
Emekli olduktan sonra çalışmasını devam ettirenlere “emekli çalışan” olarak adlandırılmaktadır.
Özellikle yaşlılık aylığı alan çok sayıda emekli, emekli olduktan sonra kayıt içinde çalışmasının kendisine her hangi bir hak getirmeyeceğini düşünerek, bir işverene bağlı olarak kayıt dışı çalışmakta veya çalıştırılmaktadır.
Emekli aylığı alan çalışan, bir işverene bağlı olarak kayıt dışı çalışması durumunda bu tespit edildiği takdirde emekli aylığının kesileceğini ve işverenin de kayıt dışı veya diğer deyimle kaçak işçi çalıştırmaktan cezalandırılacağının vergi yasaları yönünden de yaptırıma tabi olacağının da bilinmesi gerekmektedir.
SGK’nın emeklilikte aradığı şartları tamamlayan bir sigortalı, emekliliğe talep tarihini takip eden aybaşında itibaren emekli olabileceğinden ancak kayıtlı olarak sosyal güvenlik destekleme primine tabi olarak çalışabilir.
SGK, emekli olan sigortalılara, daha sonra yaşayacakları müstakbel çalışmalarının olması durumunda hak ve hukuklarının neler olacağını, kayıt dışı çalışmaları durumunda başlarına neler geleceği gibi çeşitli bilgileri içeren bir kitapçık veya bilgilendirme notları vermemektedir.
Böyle bir kitapçık veya notların yazılı olarak verilmesi durumunda emekli olanların daha bilinçli olacağı yadsınamaz bir gerçektir.
Emekli olanların birçoğu her hangi bir hakları olmadığını düşünerek, kayıt dışı
olarak çalışmasını sürdürmekte iken, yine çok sayıda sosyal güvenlik destekleme primine tabi olarak kayıtlı olarak çalışıp da, nasıl olsa emekli oldum diyen emekli çalışan, almış olduğu eline geçen gerçek ücret üzerinden sigorta primi üzerinden bordroda gösterilip gösterilmediğine dikkat bile etmemektedir.
Sosyal güvenlik destekleme primine tabi olarak çalışan emekliler için ödenen primlerin içinde malullük yaşlılık ölüm sigortaları bulunmadığından, kayıtlı çalışan emeklilerin, emekli aylıklarında sosyal güvenlik destekleme primi ödenmesi ile bir artış söz konusu olmamaktadır.
Ancak, Bir sosyal güvenlik kurumundan yaşlılık aylığı alıp da bir hizmet akdine tabi olarak sosyal güvenlik destekleme primine tabi olarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılan emekli çalışanlar işlerinden İş kanununda ilgili maddeler nedeniyle işlerinden ayrılması veya çıkarılmaları durumunda kıdem tazminatı almaya hak kazanırlar.
Çalışan emeklinin ölümü durumunda aynı haklardan hak sahipleri de yararlanır.
Yine, Çalışan emekliler süresi belirli olmayan sürekli hizmet akitlerinin yine iş kanununun ilgili maddeleri esaslarına uyulmadan iş akdinin feshi durumunda kıdem ve ihbar tazminatı almaya hak kazanırlar.
Çalışan emekliler işsizlik sigortası kapsamında bulunmamaktadırlar. Bu nedenden dolayı kendi kusurları bulunmamaksızın işsiz kalmaları halinde dahi işsizlik sigortasından yararlandırılmamaktadırlar.
Çalışan emeklilerin çalışma kıdemlerine göre yıllık ücretli izin hakları mevcuttur. İzin süreleri aynı işverenin bir veya birkaç işyerinde çalıştıkları sürelere göre tespit edildiğinden emekli olduktan sonra aynı işverene bağlı işyerlerinde, SGDP ye göre çalışan emekliler in yıllık izin kıdemi devam eder.
Çalıştığı işyerinden ayrılarak emekli olan çalışan emekli, farklı bir işyerinde işe başladığında kıdemi sıfır olduğu için bir yıl çalışması ve yılı tamamlaması durumunda yıllık ücretli izne hak kazanmaktadır.
Çalışan emeklilerin, emekliliklerini ve kıdem ve ihbar tazminat hakları ile izin haklarını kaybetmemeleri için mutlaka kayıtlı emekli çalışan olmaları gerekmektedir.


 

BUDEMS PARTNERS - DANIŞMANLIK  

    BUDEMS PARTNERS DANIŞMANLIK
    Levent Mahallesi Çamlık Caddesi No 9 Levent / İstanbul
    Tel: +90 (212) 324 99 00 Pbx Fax: +90 (212) 324 99 02
    info@budems.com.tr

    2018© Tüm hakları saklıdır
    .